Hrvatska je tokom proteklih sedam godina ugovorila sav iznos koji joj je bio dostupan u prošlom višegodišnjem budžetu EU, ukupno 10,7 milijardi evra, ali je krajnjim korisnicima do sada isplaćeno samo 39% tog iznosa.

Upravo zato, Hrvatska je zauzela neslavno poslednje mesto među 28 članica koje su koristile višegodišnji finansijski okvir EU u razdoblju od 2014. do 2020. godine, piše EURAKTIV Hrvatska.

Hrvatska je kao najmlađa članica EU u svom prvom sedmogodišnjem financijskom okviru kroz četiri nacionalna programa mogla da iskoristi 10,7 milijardi evra, što iznosi gotovo 2.500 evra po stanovniku za taj budžetski period.

Više od 40% ukupnog iznosa bilo je dostupno kroz fond za regionalni razvoj kojim Brisel pokušava da premosti jaz između razvijenih i slabije razvijenih regiona EU. U Hrvatskoj su do sada planirani projekti ukupne vrednosti 13 milijardi evra, ali su podmirene samo četiri milijarde evra njihovih troškova.

Prema analizi Evropske komisije, Hrvatska se nalazi na samom dnu tabele, uz Španiju i Grčku koje su svojim krajnjim korisnicima takođe isplatile nešto manje od 40% troškova.

Nasuprot tome, Finska, Irska i Luksemburg su primeri najuspešnije prakse korišćenja fondova EU, a te su zemlje isplatile oko 70% ugovorenih sredstava.

"Ugovorenost projekata u Hrvatskoj je izvrsna, ali problem nastaje u isplati sredstava. Novac ide iz budžeta EU, preko hrvatske administracije, do krajnjih korisnika širom zemlje. Najveća prepreka u efikasnom korišćenju raspoloživog novca je komplikovana javna nabavka", navodi se u oceni Evropske komisije.

S obzirom da projekti ugovoreni u finansijskom razdoblju između 2014. i 2020. godine moraju biti finalizirani najkasnije do kraja 2023. godine, do tog bi roka krajnjim korisnicima trebalo isplatiti preostalih 61% ugovorene vrednosti.

Prema najnovijim podacima kohezionog fonda EU, implementacija ugovorenih projekata u Hrvatskoj najviše "zapinje" u infrastrukturi i vodosnabdevanju.

Naime, od ugovorenih 81 kilometar rekonstrukcije hrvatskih željeznica, u sedam je godina napravljeno samo 20 kilometara. Od 404 kilometara nove tramvajske pruge, napravljena su samo 64 kilometra, dok je od ugovorenih 47 kilometara novih puteva asfaltirano samo osam.

Unapređeni sistem vodosnabdevanja trebalo je da obuhvati 353.826 građana Hrvatske, a do sada se tim projektima doprlo samo do 951 čoveka u Hrvatskoj.

Takođe, u sklopu turističkih projekata je dogovoreno unapređenje kapaciteta za 55.449.484 novih dolazaka godišnje, od čega je ispunjeno samo 8.990.742.

Hrvatskoj je novim finansijskim okvirom EU za razdoblje od 2021. do 2027. godine, koji je letos utanačen na maratonskom samitu Evropskog saveta, na raspolaganje stavljen iznos od 9,3 milijarde evra.

Taj je iznos, međutim, "zapeo" u limbu zbog međuinstitucionalnih nesuglasica EU, zbog čega bi, prema poslednjim procenama, državama članicama mogao da bude stavljen na raspolaganje tek u martu 2021. godine.

Izvor: EURACTIV.rs

Foto: Pixabay