U Hrvatskoj 13. septembra počinje prvi digitalni popis stanovništva tokom kojeg će građani moći samostalno da se popišu, saopštio je Državni zavod statistiku. Popis je počeo i u Bugarskoj, ali je privremeno blokiran zbog hakerskih napada, a u Severnoj Makedoniji se provodi prvi popis posle 19 godina.

U prvoj fazi popisivanja u Hrvatskoj od 13. do 26. septembra građanima će biti omogućeno samopopisivanje kroz sistem e-Građani, dok će u drugoj fazi od 27. septembra do 17. oktobra na teren izaći popisivači.

Građani mogu da izaberu način popisivanja. Tokom prve faze, građani će moći da popišu svoje domaćinstvo i sve njegove članove. E-ispitanik će, pošto ispuni upitnik putem sistema e-Građani, dobiti jedinstvenu kontrolnu šifru koja će biti dokaz uspešno sprovedenog samopopisivanja. Šifru će pokazati popisivaču tokom terenskog popisivanja.

Pravilo kod e-popisivanja jeste da se s jednim elektronskim sertifikatom potpisuje jedno domaćinstvo.

Prema Zakonu o službenoj statistici svi podaci prikupljeni u popisu stanovništva tajni su i upotrebljavaće se u statističke svrhe.

Rezultati popisa važni su i za nacionalne manjine, jer se neka od njihovih prava ostvaruju na osnovu brojnosti utvrđene na popisu stanovništva.

U toku je kampanja predstavnika srpske nacionalne manjine "Budi e-Srbin" u okviru koje se ukazuje na važnost popisa. U delovima Hrvatske u kojima Srbi žive u značajnijem broju postavljeni su brojni bilbordi s porukom "Ne budu samo Srbin, budi e-Srbin", a prikazuje se i televizijski spot.

Kampanju su pokrenuli Srpsko narodno veće, Srpski demokratski forum, Srpsko kulturno društvo "Prosveta" i Zajedničko veće opština. Oni pozivaju Srbe da iskoriste prednosti elektronskog samopopisivanja svog domaćinstva i njegovih članova. Na internet stranici www.e-srbin.hr objavljeno je detaljno uputstvo za samopopisivanje, kao i prava manjina koja se ostvaruju zahvaljujući njihovoj brojnosti.

Tako se podseća da je Ustavnim zakonom propisano da se pripadnicima nacionalnih manjina, kojih ima više od 1,5% u ukupnom stanovništvu, garantuje najmanje jedno, a najviše tri poslanička mesta.

Propisano je da pripadnici nacionalnih manjina u opšinama i gradovima u kojima učestvuju u stanovništvu od 5 do 15% imaju pravo na jednog odbornika, a ako učestvuju sa više od 15% i u županijama s više od 5%, imaju pravo na srazmernu zastupljenost u predstavničkim telima. Ako se to ne postigne, raspisuju se dopunski izbori.

Tamo gde ih ima trećinu ili više ostvaruju, među ostalim, pravo na službenu upotrebu jezika i pisma manjine.

Hakerski napadi blokirali popis u Bugarskoj

Elektronski popis stanovništva u Bugarskoj koji je počeo 7. septembra bio je meta više hakerskih napada.

Trećeg dana od početka popisa DoS napad koji onemogućava pristup sajtu oborio je sistem.

Dva napada su došla sa IP adresa u Kini i Švedskoj.

Nacionalni statistički institut je 8. septembra privremeno ograničio pristup sajtu i svim sistemima kako bi sprečio curenje podataka.

Poslanik iz redova demokrata Ivajlo Mirčev kritikovao je Institut što nije primenio osnovne mere zaštite platforme za nacionalni popis od DoS napada.

Stručnjak za sajber bezbednost Spas Ivanov izjavio je da je cilj blokiranja sistema za popis najčešće politički i da bi pristup sajtu trebalo ograničiti na IP adrese u Bugarskoj.

Desetine Bugara je već podnelo žalbe ombudsmanu zbog sumnje da su im tokom procedure popisa ugrožena prava.

Izvor: Beta, EURACTIV.com

Foto: Beta