Saradnja u okviru Višegradske grupe (V4) i dalje je važna ali nije presudna, kao što često tvrde politički lideri, pokazalo je novo istraživanje sprovedeno među češkim, mađarskim, poljskim i slovačkim stručnjacima za spoljnu politiku i politiku EU.

Kako je istakla direktorka istraživanja Asocijacije za međunarodne poslove (AMO) Pavlina Janebova, "V4 saradnja nije vitalni savez, kako ga opisuju neki političari".

Značaj V4 je narativ koji "guraju" odlazeći češki premijer Andrej Babiš i premijeri Mađarske i Poljske, Viktor Orban i Mateuš Moravjecki.

Babiš je pred prošlonedeljni samit V4 u Budimpešti rekao da ne razume zašto neki kritikuju taj blok četiri zemlje koji ima važnu ulogu u borbi protiv ilegalne migracije.

"V4 je značajna i oni su nam najveći partneri kada je reč o izvozu i uvozu, a tu su i istorijski odnosi", rekao je tada Babiš.

Babiš je rekao i da bi bilo sramota da se blok raspadne dodajući da se nada da će naredni češki premijer shvatiti koliko je V4 važna.

Međutim, spoljnopolitički profesionalci V4 ističu da su najbliži saveznici zemalja te grupe često van bloka V4.

"Kada je od ispitanika traženo da nabroje tri članice EU koje su najbiliži saveznici (njihove zemlje), Česi su češće izdvajali Nemačku i Austriju nego Mađarsku. Mađari su pak pominjali Sloveniju češće nego Češku i Slovačku a Poljaci mnogo češće Nemačku nego Slovačku", rekla je Janebova, preneo je EURACTIV.com.

Sudeći prema odgovorima ispitanika, zemlje V4 "vole jedna drugu ali ne isključivo"

"Kvalitet međusobnih odnosa uglavnom se ocenjuje kao dobar ili veoma dobar. Izuzetak su češko-poljski odnosi koje poljski ispitanici smatraju neutralnim", rekla je Janebova koja je koautor studije.

Mađari su najviše pro-V4 i 63% mađarskih ispitanika slaže se da zemlje V4 treba da budu prvi partneri za gradnju koalicija oko sprovođenja evropskih političkih interesa.

S duge strane, s tim se slaže 35% Čeha, 47% Poljaka i 50% Slovaka.

Mađari (61%) takođe su jedini jedini koji vide da V4 "igra" usklađenu, uticajnu i konstruktivnu ulogu u EU dok polovina čeških ispitanika (52%) smatra V4 remetilačkim faktorom u EU.

Istovremeno proširenje EU i odnosi sa zemljama Istočnog partnerstva ostaju visoko na agendi V4. Prema istraživanju, većina zainteresovanih strana u sve četiri zemlja bi pozdravila da V4 uradi više po tim pitanjima.

Kada je reč o budućnosti grupe, navodi se da bi za vladajuće poljske konzervativce krah V4 bio poguban, s obzirom na hladne odnose sa Rusijom i eskalaciju spora sa EU oko vladavine prava.

Poljska vlada demantuje da je grupa u krizi i pripisuje takve spekulacije protivnicima V4 a stručnjaci veruju da bi do promene u odnosima unutar V4 moglo da dođe sa novom češkom vladom.

Kako navodi EURACTIV, češko ministarstvo spoljnih poslova verovatno će dobiti Piratska partija koja, prema Lukašu Ogrodniku iz Poljskog instituta za međunarodne odnose, ne favorizuje regionalnu saradnju kao što je V4.

Istraživanje je sprovedeno između juna i avgusta a obuhvatilo je 489 profesionalaca iz Višegradske grupe.

Među ispitanicima najviše je bilo državnih službenika (39) a slede istraživači i analitičari (29%), političari (10%), novinari (8%) i predstavnici biznisa (4%).

Izvor: EURACTIV.com

Foto: Beta/AP