Evropska komisija usvojila je 31. marta predlog za reviziju sistema oznaka geografskog porekla za vino, alkoholna pića i poljoprivredne proizvode, u cilju njihovog većeg prihvatanja širom Unije, osnaživanja ruralne privrede i bolje zaštite, posebno onlajn.

"Cilj je da se održi visok kvalitet hrane i standarda EU i da se osigura da se naše kulturno, gastronomsko i lokalno nasleđe očuva i sertifikuje kao autentično u EU i širom sveta", navodi se u saopštenju Komisije.

Evropski komesar za poljoprivredu Januš Vojćehovski izjavio je da geografske oznake predstavljaju bogatstvo i raznovrsnost evropskog kulinarskog nasleđa i da će nove mere dodatno zaštiti globalnu reputaciju poljoprivredno-prehrambenih proizvoda EU.

"Današnjim predlogom za jačanje i dalju harmonizaciju našeg pravnog okvira, želimo da podstaknemo proizvodnju tradicionalnih kvalitetnih proizvoda. To će koristiti ruralnim privredama širom Unije i doprineti očuvanju lokalnih tradicija i prirodnih resursa", rekao je Vojćehovski.

Jedna od predloženih mera za poboljšanje postojećeg sistema oznaka geografskog porekla je skraćena i pojednostavljena procedura registracije što će, kako se očekuje, povećati privlačnost šema za proizvođače.

Novi pravni okvir će povećati zaštitu geografskih oznaka na internetu, u pogledu prodaje na onlajn platformama i zaštite od registracije iz loše namere i korišćenja geografskih oznaka u sistemu naziva domena.

U skladu sa strategijom EU "Od njive do trpeze", proizvođači će moći da valorizuju svoje postupke u vezi sa socijalnom, ekološkom ili ekonomskom održivošću u specifikacijama svojih proizvoda ispunjavanjem određenih uslova.

"Ovo će doprineti boljoj zaštiti prirodnih resursa i ruralnih privreda, obezbeđivanju lokalnih sorti biljaka i rasa životinja, očuvanju proizvodnog područja i poboljšanju dobrobiti životinja",  navodi se u saopštenju.

Komisija je predložila i da zemlje članice EU priznaju grupe proizvođača sa geografskim oznakama na njihov zahtev. Priznate grupe moći da upravljaju, primenjuju i razvijaju svoje geografske oznake, posebno tako što će imati pristup organima za borbu protiv falsifikovanja i carinama u svim članicama.

Države članice ostaju zadužene za sprovođenje na nacionalnom nivou, a Komisija ostaje odgovorna za registraciju, izmene i poništavanje svih registracija.

Oznakama geografskog porekla štite se nazivi proizvoda iz specifičnog regiona i sa posebnim karakteristikama, kvalitetom ili reputacijom, od kopiranja ili prevare i potvrđuje se da su napravljeni po visokim standarima u njihovom regionu porekla.

U proceni objavljenoj u decembru 2021. navodi se da je postojeći pravni okvir efikasan, ali da ima određena ograničenja, kao što je nizak nivo svesti i razumevanja geografskih oznaka kod potrošača u nekim članicama, kao i nizak stepen primene.

Prema istraživanju objavljenom 2020, prodajna vrednost proizvoda sa zaštićenim imenom je u proseku duplo veća od vrednosti sličnog prozivoda bez sertifikata.

Procenjuje se da je godišnja vrednost prodaje proizvoda sa geografskom oznakom 74,76 milijardi evra, od čega je više od petine od izvoza izvan EU.

U martu 2022. registrovano je 3.458 naziva, od čega su više od polovine vina.

Izvor: European Commission

Foto: Pixabay.com